ලෝකය වෙනස් කළ x86 ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයට පදනම දැමූ, එහෙත් ඉතිහාසයේ සැඟවුණු පරිගණකයේ කතාව
වර්තමානයේ අප භාවිත කරන සෑම පරිගණකයකම, ලැප්ටොප් පරිගණකයකම පාහේ හදවත බඳු x86 මයික්‍රොප්‍රොසෙසර ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ මූලාරම්භය ඉන්ටෙල් (Intel) සමාගම යැයි කවුරුත් සිතුව ද, එම විප්ලවීය තාක්ෂණයේ සැබෑ නිර්මාණකරුවා ඉතිහාසයේ අමතක වූ නාමයක් බව ඔබ දන්නවාද? ඒ, 1970 දශකයේදී ලොවට හඳුන්වා දුන්, එහෙත් නිසි ඇගයීමකට ලක් නොවූ, “Datapoint 2200” නම් වූ පුරෝගාමී පරිගණකයයි. මෙය, නූතන පෞද්ගලික පරිගණක සංකල්පයට මංපෙත් විවර කළ විප්ලවීය නිර්මාණයක් ලෙස අදටත් සැලකේ.
පර්යන්තයකින් ඔබ්බට ගිය පරිගණකයක්
1970 වසරේදී ඇමරිකාවේ ටෙක්සාස් හි Computer Terminal Corporation (CTC) සමාගම විසින් Datapoint 2200 ලොවට හඳුන්වා දෙන ලදී. මුලදී මෙය “වැඩසටහන් සම්පාදනය කළ හැකි පර්යන්තයක්” (programmable terminal) ලෙස අලෙවි කෙරුණ ද, එහි අන්තර්ගත වූ තාක්ෂණික හැකියාවන් නිසා එය හුදු පර්යන්තයකට වඩා බෙහෙවින් ඔබ්බට ගිය නිර්මාණයක් විය.
එකල පැවති විශාල මේන්ෆ්‍රේම් පරිගණක හා සසඳන විට, Datapoint 2200 යනු සියල්ල එකට ඒකාබද්ධ කළ (all-in-one) සංයුක්ත නිර්මාණයක් වීම විශේෂත්වයකි. එහි යතුරු පුවරුව (keyboard), කොළ පැහැති අක්ෂර දිස්වන මොනිටරය (CRT screen) සහ දත්ත ගබඩා කිරීම සඳහා වූ කැසට් පටි දෙකක් (cassette tape drives) එකම ඒකකයක් ලෙස නිර්මාණය කර තිබුණි. මෙය, පසුකාලීනව Apple II සහ IBM PC වැනි පරිගණක සඳහා ද ආභාෂය සැපයූ මූලික සැලසුමක් විය.
එහි මූලික මාදිලියේ මතකය (RAM) කිලෝබයිට් 2ක් (2KB) පමණක් වූ අතර, එය 16KB දක්වා වැඩි කිරීමේ හැකියාව පැවතුණි. එවකට ඩොලර් 5,000ක් පමණ වූ මිල අධික උපාංගයක් වුව ද, එය එකල පැවති අනෙකුත් පරිගණක පද්ධති හා සසඳන විට සාපේක්ෂව අඩු පිරිවැයක් දැරීය.
ඉන්ටෙල් x86 හි උපත
Datapoint 2200 හි සැබෑ ඓතිහාසික වැදගත්කම රැඳී ඇත්තේ එහි මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකය (CPU) නිර්මාණය කිරීමේ ව්‍යාපෘතිය තුළය. CTC සමාගමේ ඉංජිනේරුවන්ට අවශ්‍ය වූයේ එකල පැවති පරිදි විවිධ ට්‍රාන්සිස්ටර (discrete TTL logic) භාවිතයෙන් තැනූ සංකීර්ණ පරිපථ පුවරුවක් වෙනුවට, ඒ සියලු හැකියාවන් එකම චිපයකට (single-chip microprocessor) ගොනු කිරීමටය.
මෙම අභියෝගාත්මක කාර්යය සඳහා ඔවුන් එකල තවමත් කුඩා සමාගමක් වූ ඉන්ටෙල් සමාගම සමඟ ගිවිසුම්ගත විය. CTC ඉංජිනේරුවන් විසින් නිර්මාණය කරන ලද 8-bit ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය සහ උපදෙස් මාලාව (instruction set) ඉන්ටෙල් සමාගමට ලබා දුන්නේ එය තනි චිපයක් ලෙස නිපදවා දෙන ලෙසයි.
නමුත්, ඉන්ටෙල් සමාගමට නියමිත කාලය තුළ එම චිපය නිෂ්පාදනය කිරීමට නොහැකි විය. මේ නිසා, CTC සමාගම තමන්ගේම ඉංජිනේරුවන් යොදාගෙන ට්‍රාන්සිස්ටර තාක්ෂණය ඔස්සේ Datapoint 2200 හි ප්‍රොසෙසරය නිර්මාණය කර වෙළඳපොළට නිකුත් කළේය.
කෙසේ වෙතත්, ඉන්ටෙල් සමාගම එම ව්‍යාපෘතිය අත් නොහැර, CTC සමාගමෙන් ලැබුණු ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය මත පදනම්ව එම චිපය නිපදවීම සම්පූර්ණ කළේය. 1972දී “Intel 8008” නමින් ලොවට හඳුන්වා දෙනු ලැබුවේ එම චිපයයි. CTC සමාගම සමඟ ඇති කරගත් ගිවිසුමකට අනුව, එම චිපය වෙනත් පාර්ශ්වයන්ට අලෙවි කිරීමේ අයිතිය ඉන්ටෙල් සමාගමට හිමි විය.
මෙම Intel 8008 චිපය, පසුකාලීනව ලොව පුරා ප්‍රචලිත වූ Intel 8080, 8086 සහ අද අප දකින Pentium, Core i කාණ්ඩ දක්වා විහිදී ගිය සමස්ත x86 ප්‍රොසෙසර පරම්පරාවේම ආදිම මුතුන්මිත්තා බවට පත් විය. සරලව කිවහොත්, අද අප පරිගණක මිලියන ගණනක දකින x86 තාක්ෂණයේ DNA සැකැස්ම නිර්මාණය වූයේ Datapoint 2200 පරිගණකය සඳහාය.
පෞද්ගලික පරිගණකයේ පුරෝගාමියා
බොහෝ දෙනා විසින් “පළමු පෞද්ගලික පරිගණකය” ලෙස Apple II හෝ Altair 8800 වැනි පරිගණක හැඳින්වුව ද, ඊට වසර කිහිපයකට පෙර Datapoint 2200 එම සංකල්පයේ බොහෝ අංග සපුරා තිබුණි. පරිශීලකයන් එය හුදු පර්යන්තයක් ලෙස නොව, විවිධ ව්‍යාපාරික අවශ්‍යතා සඳහා වැඩසටහන් සම්පාදනය කර භාවිත කළ හැකි ස්වාධීන පරිගණකයක් ලෙස යොදා ගත්හ.
තවද, පරිගණක එකිනෙක සම්බන්ධ කරන ජාල තාක්ෂණයේ (Local Area Network – LAN) පුරෝගාමී පියවරක් වූ ARCNET තාක්ෂණය හඳුන්වා දීමේ ගෞරවය හිමිවන්නේ ද Datapoint සමාගමටය.
ඉතිහාසයේ සැඟවී යෑම
මෙතරම් විප්ලවීය නිර්මාණයක් වුව ද, Datapoint සමාගමට වෙළඳපොළේ දැවැන්තයෙකු වීමට නොහැකි විය. IBM PC හි ආගමනයත් සමඟ පරිගණක තාක්ෂණය සම්මතකරණය වීම සහ අලෙවිකරණයේ පැවති දුර්වලතා නිසා Datapoint සමාගම ක්‍රමයෙන් අභාවයට ගියේය.
එහෙත්, අප අද භුක්ති විඳින පෞද්ගලික පරිගණක තාක්ෂණයේ සහ මයික්‍රොප්‍රොසෙසර විප්ලවයේ නොමැකෙන සටහනක් තැබූ, අමතක කළ නොහැකි පුරෝගාමියෙකු ලෙස Datapoint 2200 පරිගණකය ඉතිහාසයේ රන් літераෙන් සටහන් විය යුතුය. එය, දැවැන්ත අදහසක් නිසි වේලාවට ලොවට ඉදිරිපත් කළ ද, එහි සම්පූර්ණ වාසිය ලබා ගැනීමට නොහැකි වූ තාක්ෂණික පුරෝගාමියෙකුගේ කදිම නිදසුනකි.