IBM වෙතින් ක්වොන්ටම් පරිගණක ක්ෂේත්‍රයේ විප්ලවීය පිම්මක්: 2029 වන විට දෝෂ-ප්‍රතිරෝධී පරිගණකයක් එළිදකී
ලොව ප්‍රමුඛතම තාක්ෂණික සමාගමක් වන IBM, ක්වොන්ටම් පරිගණකකරණයේ නව යුගයක් සනිටුහන් කරමින්, බොහෝ දෙනා සිතුවාට වඩා බෙහෙවින් ඉක්මනින්, එනම් 2029 වසර වන විට, පූර්ණ ක්‍රියාකාරී, දෝෂ-ප්‍රතිරෝධී (fault-tolerant) ක්වොන්ටම් පරිගණකයක් නිර්මාණය කිරීමේ සිය අභියෝගාත්මක සැලැස්ම පසුගියදා ලොවට හෙළිදරව් කළේය. ‘IBM Quantum Starling’ ලෙස නම් කර ඇති මෙම දැවැන්ත පරිගණකය, වර්තමාන සුපිරි පරිගණකවලට සිතා ගැනීමටවත් නොහැකි තරමේ ගණනය කිරීමේ හැකියාවකින් සමන්විත වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
IBM සමාගම පුරෝකථනය කරන පරිදි, ‘Starling’ පරිගණකය ක්‍රියාත්මක වන විට, වර්තමාන ක්වොන්ටම් පරිගණකවලට වඩා 20,000 ගුණයක මෙහෙයුම් සිදුකිරීමේ හැකියාවක් එයට හිමිවනු ඇත. මෙය කෙතරම් විශාල දත්ත සැකසුම් බලයක්ද යත්, එය නිරූපණය කිරීමට ලොව බලවත්ම සුපිරි පරිගණක ක්වින්ඩෙසිලියනයක (සංඛ්‍යාත්මකව ) මතක ධාරිතාවක් අවශ්‍ය වනු ඇත.
“IBM සමාගම ක්වොන්ටම් පරිගණකකරණයේ මීළඟ මායිම සලකුණු කරමින් සිටිනවා,” යනුවෙන් IBM හි ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී අර්වින්ද් ක්‍රිෂ්ණා මහතා නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් පැවසීය. “ගණිතය, භෞතික විද්‍යාව සහ ඉංජිනේරු විද්‍යාව හරහා අප සතු විශේෂඥතාව, සැබෑ ලෝකයේ අභියෝග විසඳන සහ ව්‍යාපාර සඳහා අතිමහත් හැකියාවන් විවර කරන, මහා පරිමාණ, දෝෂ-ප්‍රතිරෝධී ක්වොන්ටම් පරිගණකයක් සඳහා මග පාදමින් තිබෙනවා.”
විද්වත් මත: අභියෝගාත්මක නමුත් යථාර්ථවාදී ඉලක්කයක්
IBM සමාගමේ මෙම නිර්භීත ප්‍රකාශය තාක්ෂණික ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රවීණයන්ගේ දැඩි අවධානයට ලක්වී ඇති අතර, බොහෝ දෙනා මෙය අභියෝගාත්මක වුවද, සාක්ෂාත් කරගත හැකි ඉලක්කයක් ලෙස සලකති. SOCRadar නම් තර්ජන බුද්ධි සමාගමේ ප්‍රධාන තොරතුරු ආරක්ෂණ නිලධාරී එන්සාර් සෙකර් සඳහන් කළේ, “IBM සමාගම සිය කියුබිට් (qubit) ඉලක්ක අඛණ්ඩව සපුරා ගැනීම සහ දෝෂ නිවැරදි කිරීම කෙරෙහි දක්වන අවධානය අනුව ඔවුන් නිවැරදි මාවතක ගමන් කරන බව පැහැදිලියි” යනුවෙනි.
කියුබිට් යනු ක්වොන්ටම් පරිගණකයක මූලිකම තොරතුරු ඒකකයයි. දෝෂ-ප්‍රතිරෝධී පරිගණකයක් තැනීමේදී ඇති ප්‍රධානතම අභියෝගය වන්නේ, දහස් ගණනක් අස්ථාවර භෞතික කියුබිට් එකට එක් කර, දෝෂ නිවැරදි කළ හැකි ස්ථාවර ‘තාර්කික කියුබිට්’ නිර්මාණය කිරීමයි. IBM සමාගම පවසන්නේ ඔවුන්ගේ නව පර්යේෂණ මගින්, අඩු භෞතික කියුබිට් ප්‍රමාණයකින් වැඩි තාර්කික කියුබිට් ප්‍රමාණයක් නිර්මාණය කිරීමේ ක්‍රමවේදයක් සොයාගෙන ඇති බවයි.
‘Q-දිනය’ සිතුවාට වඩා සමීපද?
ක්වොන්ටම් පරිගණකයකට වර්තමානයේ භාවිත වන සියලුම ගුප්ත කේතන (encryption) ක්‍රම බිඳ දැමීමට හැකි වන දිනය ‘Q-දිනය’ (Q-Day) ලෙස හැඳින්වේ. IBM හි මෙම නිවේදනයත් සමග, එම ‘Q-දිනය’ බොහෝ දෙනා අපේක්ෂා කළාට වඩා වේගයෙන් ළඟා වෙමින් පවතින බවට ආරක්ෂක විශේෂඥයෝ අනතුරු අඟවති.
QuSecure නම් ක්වොන්ටම්-සුරක්ෂිත ආරක්ෂණ විසඳුම් සමාගමේ ඩේව් ක්‍රවුතමර් පැවසුවේ, “ආයතන සහ රජයන් පශ්චාත්-ක්වොන්ටම් ගුප්තකේතන (Post-Quantum Cryptography – PQC) ක්‍රමවේද සඳහා දැන්ම යොමු වීමේ හදිසි අවශ්‍යතාවය මෙමගින් තවදුරටත් තහවුරු වෙනවා,” යනුවෙනි.
KnowBe4 හි ආරක්ෂක උපදේශකයෙකු වන රොජර් ග්‍රයිම්ස් පෙන්වා දෙන්නේ, “බොහෝ එක්සත් ජනපද සමාගම් Q-දින ප්‍රහාර සඳහා සූදානම් වීමට කිසිවක් කරන්නේ නැහැ. මම ඔට්ටු අල්ලන කෙනෙක් නම්, මම ඔට්ටු අල්ලන්නේ Q-දිනය යථාර්ථයක් වන විට බොහෝ සමාගම් ඒ සඳහා සූදානම්ව නොසිටිනු ඇති බවටයි” යනුවෙන් ප්‍රකාශ කරමිනි.
මෙම නව තාක්ෂණය ඖෂධ නිෂ්පාදනය, මූල්‍ය වෙළඳපොළ විශ්ලේෂණය සහ ද්‍රව්‍ය විද්‍යාව වැනි ක්ෂේත්‍රවල දැවැන්ත පෙරළියක් ඇති කිරීමට නියමිත වුවද, එය ගෝලීය සයිබර් ආරක්ෂාවට එල්ල කරන අභියෝගය සුළුපටු නොවේ. එබැවින්, IBM හි මෙම ඉදිරි පිම්ම තාක්ෂණික ලෝකයට මහත් උද්දාමයක් ගෙන දෙන අතරම, ලොව පුරා ආයතනවලට තම දත්ත ආරක්ෂාව ගැන නැවත සිතා බැලීමට බල කරනු ඇත.
————————————
ලිපිය සකස් කලේ මාර්ක්ස් රණවීරගේ ( Marx Ranaweerage )
මෙම බ්ලොග් අඩවියේ ඇති ඕනෑම ලිපියක් පූර්ව අවසරයකින් තොරව උපුටා ගැනීමට අවසර ඇත. නමුත්, එසේ කිරීමේදී මුල් ලිපියේ අන්තර්ගතය කිසි ලෙසකින්වත් වෙනස් නොකිරීමට වග බලා ගන්න.
Authored by Marx Ranaweerage
Content from this blog may be reproduced without prior permission. However, please ensure that the original content remains unaltered in any form when sharing or republishing.